Thema in de spotlight: Jeugd & Gezin

Vijf vragen aan Jurian van der Ree, thematrekker Jeugd & Gezin. Lees in dit interview over de uitdagingen, de samenwerking voor een meer integrale aanpak en over de verbinding met RICM.

Waarom is het thema Jeugd & Gezin zo belangrijk?

“Jeugdigen in onze regio hebben tegenwoordig te maken met allerlei uitdagingen. De mentale gezondheid van jeugdigen staat onder druk en tegelijkertijd groeit de vraag naar jeugdzorg. Daardoor ontstaat spanning in het systeem: hoe zorgen we ervoor dat jongeren op tijd de juiste hulp krijgen?”

Volgens Jurian gaat het daarbij vaak niet om één losse hulpvraag. “Veel problematiek speelt binnen het hele gezin. Denk bijvoorbeeld aan een ouder die gebruikmaakt van de GGZ. Dat heeft vaak ook invloed op de kinderen thuis. Dan helpt het niet om alleen naar het kind of alleen naar de ouder te kijken.”

Juist daarom is samenwerking tussen verschillende domeinen essentieel. “Soms ligt de oplossing niet alleen binnen de jeugdhulp, maar bijvoorbeeld ook in begeleiding vanuit het sociaal domein, onderwijs of welzijn. Gezinnen zijn gebaat bij een integrale aanpak.”

Waar staan jullie nu?

Binnen het thema wordt hard gewerkt aan het verbeteren van de zorgtoeleiding. Het gezamenlijke doel is ambitieus: in 2040 moeten kinderen en jongeren passende hulp kunnen krijgen zonder lange wachttijden of onnodige doorverwijzingen.

“Dat is een enorme uitdaging in een sector die kampt met financiële schaarste en capaciteitsproblemen,” zegt Jurian. “Maar juist daarom moeten we slimmer samenwerken.”

Een belangrijk voorbeeld daarvan is de pilot Jeugdroute. In deze pilot werkten verwijzers, sociale teams van Capelle en Krimpen en de zeven aanbieders van specialistische jeugdhulp samen om het hele proces van hulpverlening te verbeteren.

“We hebben samen gekeken naar de route die een gezin doorloopt vanaf het moment dat er een hulpvraag ontstaat. Door kennis en expertise bij elkaar te brengen, kun je veel beter bepalen wat écht nodig is.”

Dat leidt soms tot verrassende inzichten. “Misschien heeft een kind niet direct specialistische jeugdhulp nodig, maar vooral extra begeleiding om weer goed naar school te kunnen. Of misschien ligt de ondersteuningsvraag juist deels bij de ouders.

Volgens Jurian is de integrale aanpak enorm belangrijk.  “Het gaat erom vanuit verschillende domeinen met elkaar te kijken wat er voor een gezin of jeugdige nodig is. In de Jeugdroute zijn we hulpvragen gaan ontleden: welke onderdelen zitten erin en welke ondersteuning past daarbij? Soms blijkt dat verschillende partijen ieder een deel van de oplossing kunnen bieden.” Door hun expertise te bundelen, kan beter passende ondersteuning worden geboden.

Daarmee ontstaat meer maatwerk voor gezinnen én kan beschikbare capaciteit slimmer worden ingezet.

De komende periode staat in het teken van evalueren en doorontwikkelen. “We onderzoeken nu hoe we deze manier van samenwerken structureel kunnen voortzetten.”

Wat zijn je toekomstplannen/dromen met het thema?

“Mijn droom is een integrale aanpak voor ieder gezin. Daar werken we nu hard aan door alle domeinen met elkaar te verbinden, te zorgen voor beter verbinding van het lokale sociaal team en het voorliggend veld en het specialistisch aanbod. Daarbij is het belangrijk te weten welk aanbod iedereen heeft. Eerder al brachten we de zorgmogelijkheden voor het aanbod al in kaart hebben gebracht. Nu gaan we een stapje verder zodat we daar ook het inzicht van capaciteit aan kunnen koppelen. Daarvoor is het bijvoorbeeld van belang dat organisaties dezelfde definities gebruiken.  “Als we praten over een ‘vrij bed’ in de jeugdzorg, bedoelen we dan een fysieke plek of ook beschikbare medewerkers? Dat soort definities moeten we met elkaar afstemmen om echt inzicht te krijgen in capaciteit en wachttijden.” We leren daarin van andere domeinen door het lerend netwerk van het thema RICM.”

Daarnaast wordt binnen het thema gekeken naar nieuwe prioriteiten en doelgroepen. Daarbij is die brede gezinsgerichte blik belangrijk voor Jurian.
Een belangrijke focus ligt mogelijk op kinderen van ouders met psychische problemen (KOPP).

“Deze kinderen bevinden zich vaak precies tussen verschillende systemen en wetten in. Juist daarom hebben zij baat bij een goed afgestemde, domeinoverstijgende aanpak. Daar kunnen we nog veel winst behalen.”

Deze doelgroep is de laatste tijd veel in beeld. Het Nederlandse jeugdinstituut deed onderzoek naar deze kinderen: https://www.nji.nl/databanken/cijfers/cijfers-over-kinderen-van-ouders-met-psychische-problemen-of-een-verslaving

Wat levert de samenwerking bij GNM jouw thema op?

Volgens Jurian zit de grote kracht van Gezond naar Morgen in de verbinding tussen organisaties. “Bij Gezond en Morgen zitten partijen aan tafel waar de jeugdhulp aanbieders anders helemaal niet veel mee in verbinding staan. Dat zijn ook partijen die te maken hebben met gezinnen. Daardoor kunnen we veel breder en gezinsgerichter kijken.”

Die samenwerking is hard nodig, benadrukt hij. “Gezinnen passen niet in één koker, terwijl organisaties vaak nog wel zo zijn ingericht. Binnen Gezond naar Morgen brengen we die werelden bij elkaar om te zorgen voor integrale aanpak.”

Ook kennisdeling speelt een belangrijke rol. “Op onderwerpen als capaciteitsmanagement is het ontzettend waardevol om samen op te trekken en van elkaar te leren.”

Daarnaast helpt Gezond naar Morgen om verder vooruit te kijken dan de dagelijkse druk van de praktijk. “De jeugdhulp staat enorm onder druk. Organisaties zijn vaak bezig met de vraag hoe ze morgen nog voldoende zorg kunnen leveren. Gezond naar Morgen helpt ons om óók de lange termijn voor ogen te houden.”

Met welke partijen doe je dit?

Binnen het thema Jeugd & Gezin wordt samengewerkt met jeugdhulpaanbieders, gemeenten Capelle, Krimpen en Rotterdam, sociale teams, het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en andere regionale partners. Ook de verbinding met welzijnsorganisaties krijgt steeds meer vorm.

“Alleen samen kunnen we gezinnen echt de ondersteuning bieden die nodig is,” besluit Jurian.